Jeszcze jeden odcinek? Jak ekrany kradną nam sen i jak to ograniczyć
Jeszcze jeden odcinek serialu, jeszcze jeden filmik albo koszyk w sklepie internetowym – i zamiast spać, siedzimy z telefonem długo po planowanej porze. Amerykańscy lekarze snu przypominają, że to bardzo częsty problem, i podpowiadają kilka prostych sposobów, jak go ograniczyć.
Odkładanie snu na później
Dr Alexandre Abreu, lekarz medycyny snu i rzecznik Amerykańskiej Akademii Medycyny Snu (AASM), mówi o „bedtime procrastination”, czyli odwlekaniu pójścia spać. Chodzi o sytuację, w której zostajemy na nogach dłużej, niż zamierzaliśmy, bo oglądamy kolejne odcinki albo przeglądamy oferty w internecie. Abreu ostrzega: „wszystko, co odbiera nam zalecane siedem godzin snu każdej nocy, może szkodzić zdrowiu i samopoczuciu”.
Skalę zjawiska pokazuje ankieta AASM z 2023 roku. Aż 91% badanych przyznało, że straciło część snu, bo zostało dłużej przed telewizorem, by obejrzeć kilka odcinków serialu z rzędu. Z kolei 75% wskazało, że spać nie pozwala im także przeglądanie internetu i zakupy online.
Pokusa jest zresztą pod ręką. Smartfon na noc zostaje w sypialni u 87% ankietowanych. Gdy sen nie przychodzi, połowa osób włącza telewizor, a 45% sięga po telefon.
Jak wygląda sen dorosłych w USA
Nowsze dane przedstawił amerykański Narodowy Centrum Statystyki Zdrowia (NCHS). W 2024 roku około 3 na 10 dorosłych Amerykanów (30,5%) spało w typowej dobie krócej niż siedem godzin. Około 15% miało trudności z zasypianiem przez większość dni lub codziennie w ostatnim miesiącu, a 18% – z utrzymaniem snu. Wypoczęci budziło się się zwykle nieco ponad 54,8% dorosłych.
Gorzej wypadły kobiety. Częściej niż mężczyźni zgłaszały kłopoty z zasypianiem (18,5% wobec 12,2%) i z przespaniem nocy (21,4% wobec 14,6%), a rzadziej budziły się wypoczęte. Problemy z zasypianiem najczęściej dotyczyły najmłodszych dorosłych, w wieku 18–34 lat, i z wiekiem występowały rzadziej.
Pięć rad specjalistów
- Odłącz się od urządzeń – wyłącz elektronikę co najmniej 30 minut, a najlepiej godzinę przed snem.
- Zostaw telefon w innym pomieszczeniu – jeśli używasz go jako budzika, rozważ zwykły budzik.
- Wprowadź wieczorny rytuał – ciepła kąpiel lub prysznic, książka albo kilka zdań w dzienniku.
- Trzymaj stałe pory – kładź się i wstawaj o tej samej godzinie, nie pozwalając, by scrollowanie zjadało czas na sen.
- Wyłącz powiadomienia – jeśli telefon musi być w sypialni, wycisz dźwięki i powiadomienia push.
Co to oznacza dla czytelników w Polsce
Przytoczone liczby pochodzą z badań amerykańskich i nie mówią wprost, jak wygląda sytuacja w Polsce. Mechanizm jest jednak dobrze znany także u nas: platformy streamingowe odtwarzają kolejny odcinek automatycznie, a telefon leży przy poduszce. Zalecenia AASM nie wymagają żadnych specjalnych narzędzi, więc każdy może je wypróbować od zaraz.
Najłatwiej zacząć od jednej zmiany, na przykład kupienia zwykłego budzika i zostawienia telefonu w przedpokoju albo na kuchennym blacie. Jeśli mimo to kłopoty z zasypianiem lub budzeniem się w nocy trwają tygodniami, warto porozmawiać z lekarzem, bo za złym snem mogą stać także inne przyczyny niż wieczorny serial.
Źródło: Medical Xpress – „’Just one more episode’? How to keep digital distractions from stealing your sleep”